جمال الدين محمد الخوانساري

94

شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي )

1973 العجز مع لزوم الخير خير من القدرة مع ركوب الشّر . عاجز وناتوان بودن با همراهى نيكوئى وجدا نشدن از آن بهترست از قدرت وتوانائى با ارتكاب بدى . 1974 الحرفة مع العفّة خير من الغنى مع الفجور . پيشه با پرهيزگارى بهتر است از توانگرى با عصيان ، يعنى كسى پيشهء داشته باشد كه كسب معاش خود از آنجا كند ومتحمّل زحمت آن شود هر گاه با پرهيزگارى باشد بهترست از اين كه توانگر باشد وزحمتيش نبايد كشيد هرگاه با فسق وفجور باشد . 1975 الموقنون والمخلصون والمؤثرون من رجال الأعراف . صاحبان يقين يعنى علم راست درست ومخلصان يعنى آنانكه اعمال خود را خالص گردانيده‌اند از براي حق تعالى ، ممكن است كه « مخلصون » بفتح لام خوانده شود يعنى جمعى كه حق تعالى ايشان را پاك گردانيده از بديها ، يا خالص گردانيده از براي بندگى وأطاعت أو ، و « مؤثرون » يعنى بخشندگان يا آنانكه اختيار كنند ديگران را بر خود وبايشان چيزى ببخشند در حالي كه خود محتاج بآن باشند از مردان اعرافند يعنى اين هر سه طايفه از جملهء مردان أعرافند كه در قرآن مجيد مذكور شده آنجا كه فرموده : وَعَلَى الْأَعْرافِ رِجالٌ يَعْرِفُونَ كُلًّا بِسِيماهُمْ تا آخر آيات يعنى « بر أعراف مردانى باشند كه مىشناسند هر يك از أصحاب بهشت وأصحاب جهنّم را بسيماى ايشان يعنى بعلامتى كه حق تعالى نشان كرده ايشان را بآن » . وبايد دانست كه « أعراف » جمع « عرف » است يعنى جاى بلند مأخوذ از « عرف أسب » بمعنى يال أو ، وبعضي گفته‌اند كه : هر چه بلند باشد از چيزى آن را « عرف » گويند باعتبار اين كه أعرف است از غير آن ، ومراد به « أعراف » در اينجا بلنديهاى حجاب وحصارى است كه ميانهء بهشت ودوزخ است .